III. MENDEAN ARABA EUSKARAZ

III. MENDEAN ARABA EUSKARAZ

Notapor 45 el Vie Jun 09, 2006 1:15 pm

Hona hemen gaur bertan Diario de noticias de Álava-n argitaratutako informazioa. Bejondeizuela Araban euskara ukatzen duzuen guztioi!! ARABA, GURE ZAZPIGARREN ALABA, EZ ETSI TA EKIOZU BIDEARI!!!


Aparecen en Veleia restos de inscripciones en euskera del siglo III y de temática cristiana

EL MATERIAL SERÍA OCHO SIGLOS MÁS ANTIGUO QUE EL DE SAN MILLÁN

El conjunto epigráfico rebate la tesis de que el núcleo original del euskera se encontraba en Navarra

VITORIA. La Historia se reescribe en Iruña Veleia. El mundo arqueológico internacional no sale todavía de su asombro por la aparición de jeroglíficos en Álava y las representaciones gráficas de la vida de Jesús en una época donde los cristianos eran perseguidos hasta la muerte y de nuevo el yacimiento vuelve a desenterrar otro hallazgo revolucionario. En la ciudad de Veleia, a escasos diez kilómetros de Vitoria, han aparecido restos de inscripciones en euskera también con temática cristiana. Pero, además, todos los indicios apuntan a que esas nuevas piezas se corresponderían con la cronología de los anteriores descubrimientos; es decir, el siglo III después de Cristo. Una fecha, que de confirmarse en las diversas analíticas a las que aún deben ser sometidos esos materiales, revolucionaría todas las hipótesis históricas sobre la presencia de euskaldunes en Vasconia.
Este nuevo conjunto epigráfico, hallado en el mismo enclave en el que aparecieron hace un año representaciones gráficas del Calvario aunque en otra domus más modesta, sería, en principio, ocho siglos más antiguo que las inscripciones halladas en la localidad de San Millán de la Cogolla (La Rioja) y que, hasta la fecha, se consideraba el texto en euskera más remoto en el tiempo.

LAS GLOSAS DE SAN MILLÁN A falta de que las analísticas de carbono 14 y del acelerador de partículas avalen los materiales, las inscripciones en euskera del siglo III d.C. de Veleia se convertirían en las más antiguas conocidas hasta la fecha. Y eso significa que dejaría a Álava como la cuna del vascuence. No en vano, el único dato conocido de inscripciones en euskera se remontan al siglo XI y en La Rioja.
En esa época medieval, los monjes que vivían en el monasterio de Suso se ocupaban de copiar e iluminar antiguos códices latinos. Para la comprensión de esos códices o, incluso, para hacerlos más cercanos al pueblo llano, varios copistas escribían una serie de anotaciones en lengua romance.
Pero en el año 1040, un monje dejó en la glosa 60, folio 72, el legado más importante. Ahí se encontró el primer testimonio de la lengua en castellano y también aparecieron en el mismo documento las primeras palabras, hasta ahora, escritas en euskera.
Esas dos primeras frases conocidas en San Millán son "Izioqui dugu" (lo hemos solicitado ardientemente o hemos sido salvados) y "Guec ajutu ez dugu" (no se nos ha dado la ayuda o nosotros no nos arrojamos). Por estas inscripciones, ahora a priori ocho siglos más tardías que las encontradas en Álava, los monasterios de Suso y de Yuso fueron declarados Patrimonio de la Humanidad en 1997.
Pero, por si fuera poco, algunos trazos legibles en euskera de Veleia se refieren, según las primeras comprobaciones efectuadas por filólogos, a temática cristiana. De este modo, este nuevo hallazgo reforzaría la hipótesis ya barajada con el descubrimiento del Calvario de Veleia de que existían comunidades cristianas en época mucho más temprana de la que barajaban hasta ahora los historiadores. De hecho, hasta la aparición de este Calvario y de los documentos epigráficos en euskera, se estimaba que el origen del cristianismo en el País Vasco se remontaba al siglo V después de Cristo, con la aparición de la iglesia más antigua en Salinillas de Buradón (Álava). Sin embargo, tanto las piezas en euskera como el Calvario -ambos del siglo III- serían una prueba palpable de que el cristianismo ya tenía empuje en Euskadi mucho antes y, además, en una época donde cualquier símbolo de este estilo conllevaba pena de muerte.

¿EUSKERA EN ÁLAVA EN EL S. III? El revisionismo histórico, sin embargo, no sólo llega a la implantación temprana del cristianismo en Euskadi. Este último descubrimiento alimenta otra batería de hipótesis de trabajo sobre los orígenes de los vascos en Euskal Herria. Y es que la aparición de textos escritos 800 años más antiguos de los hallados en San Millán de la Cogolla echan por tierra los parámetros de trabajo de muchos historiadores, que sostenían que los caristios (vascos implantados en Álava) habían sido romanizados y poseían mucho lenguaje de origen latino.
Con estos nuevos materiales hallados en Veleia se comprueba que el vascuence se hablaba y escribía en el siglo III después de Cristo en plena Llanada alavesa. Quedan así en suspenso las hipótesis que señalaban a Navarra como la zona donde se había preservado el idioma de forma más pura. Y es el que el núcleo original del euskera se cifraba, hasta ahora, en lo que los romanos denomiban Saltus Vasconum (la zona pirenaica de Navarra).
Con todo, los arqueólogos prefieren mantener la prudencia. El descubrimiento es de tal envergadura que prefieren aguardar a todos los análisis de cronología e, incluso, de carácter filológico para certificar por todo lo alto este nuevo hallazgo. Fuentes cercanas a Euskaltzaindia manifestaron cierto recelo con estos nuevos materiales, pese a que han aparecido en una domus hasta ahora intacta y que se ha conservado en perfectas condiciones.

LUZ para el euskera. Las inscripciones del idioma vasco reveladas en el yacimiento alavés cubren un periodo oscuro en la Historia. Y es que hasta la fecha había que remontarse hasta el siglo IX para constatar el primer signo gráfico de la escritura en euskera.
Tal y como relatan diferentes fuentes bibliográficas, que ahora deberán someterse a una nueva revisión si se confirma la cronología de estos nuevos hallazgos, en el siglo IX el euskera ya estaba consolidado en el País Vasco pero como una lengua de carácter familiar sin apenas extensión escrita, a pesar de ser uno de los idiomas con documentación más antigua. De hecho, esa antigüedad se testimonia con las glosas en vasco de San Millán de la Cogolla (La Rioja), datadas en el siglo XI y donde aparecen dos frases en euskera.
Pero, también se encuentran huellas de esta lengua en una guía para peregrinos de Santiago de Compostela, del siglo XII y atribuida a Aimeric Picaud, que incluye un pequeño vocabulario en vasco. Con todo, el primer testimonio escrito de una cierta extensión no es anterior al siglo XI; es decir, ocho siglos después de las grafías con temática cristiana encontradas en Álava. En ese texto se recoge la donación del monasterio de Ollazabal (Gipuzkoa) hecha por García Azenáriz y su esposa a San Juan de la Peña. En ese documento se recogen fórmulas latinas, pero los detalles ofrecidos sobre los límites geográficos de un terreno aparecen denominado en euskera.
Durante la Edad Media, la lengua era hablada por una población más rural que urbana. Nada que ver, por tanto, con la aparición en Veleia en la época de su mayor esplendor y cuando podían convivir entre sus calles más de 5.000 habitantes. De este modo, en el medievo, ganaría la literatura en latín o, incluso, el llamado romance navarro.
Asimismo, hay que esperar hasta el siglo XVI (1545) para constatar la impresión de un libro en vascuence. Se trató de una breve antología de versos titulada Linguae Vasconum Primitiae , de Beñat Etxepare (Bernard Dechepare), un párroco de un pueblo de la Baja Navarra a quien, en ocasiones, se le ha comparado con el Arcipreste de Hita.
Sin embargo, Juan de Lizarraga será quien en el siglo XVI, 1.300 años después de Veleia, provea una norma para la escritura de la linguae navarrorum (vasco) con su traducción del Nuevo Testamento (1571).



45
 

eta?????????

Notapor peaceandlove el Vie Jun 09, 2006 11:48 pm

45... aspertu egiten zara zure aisialdietan, ezta?
peaceandlove
 

aspertu?

Notapor 45 el Sab Jun 10, 2006 9:48 am

Euskararen inguruan inoiz ez naiz aspertzen, normalean euskaratik oso urruti dabiltzatenak dira gehien aspertu eta gogaitzen nautenak.
Eman ezazu zure iritzia.
45
 

aja

Notapor euskera el Dom Jun 11, 2006 9:10 am

maite zaitut
euskera
 

Baita nik ere

Notapor 45 el Dom Jun 11, 2006 8:00 pm

Ez nekien hain abila nintzela limurtze kontuetan. Nik ere maite zaitut prexiosa. Neska erraza al zara? Abisatzen dizut ez dudala dirurik, azienda edota abererik.
45
 

joooooo!!!!!!

Notapor euskera el Vie Jun 16, 2006 1:55 pm

oh.. ze pena!!!

nik uste nun ba... kriston baserri earra eukiko zenula mendi ttonttorrean, aberez inguraturik ta bakizu!! anbiente rural-ruralean,... eta, afalostian euskerari buruz emango genituzkela txarletak... jolin, hoi bajoia daukadana uaintxe!!!
jesssuuuuuuussssssssssss.........
euskera
 

ez damutu

Notapor 45 el Sab Jun 17, 2006 9:23 am

Beno beno ez larritu, banekien euskal okelaren bila zindoazela baino haragi goxoa aurkituko zenuke nirean, iharra % 100nean, neska. Desegingo zinateke eta gainera kaletarra, hots, modernoa, kosmopolita... zuk gustoko dituzun modukoak, baina, hizkuntza arkaiko hau darabilt. Halere, tira! zurekin nahi duzuna hitzegingo dut, beno ez ze demontre! noizdanik bezeroak moldatu beharra dauka. Nik ordaindu eta zuk ein! Ta kitto.
45
 

kontu serioak

Notapor 45 el Sab Jun 17, 2006 9:27 am

Arabako Iruñea-Veleia gero eta ezagunagoa da bertan aurkikuntza arkeologiko garrantzitsuak izan direlako. Aurkikuntza horiek lehen milurteko hasierako biztanleen berri ematen digute. Baina oraindik orain toki berean aurkitutako multzo epigrafikoak biderkatu egiten du garrantzi hori. Alde batetik garrantzi filologiko hutsa izan daiteke, III. eta VI. mende artean idatziak direlako eta, nolanahi ere, euskarazko testu zaharren eskasia dela-eta.

Orain artean garai bertsuko zenbait inskripzioren berri genuen, baina horiek pertsona eta jainko izenak baino ez dituzte biltzen. Denboran hurrengoak Donemiliagako glosak ziren, mende batzuk geroagokoak, zenbait testu biltzen zituztenak, baina ez oso ulergarriak. Iruñekoak hitz arruntak eta ulergarriak dira. Beste alde batetik, ez dugu ahaztu behar indusketa arkeologikoak egiteko laginak hartzen direla eta, beraz, pentsatzekoa da agertutako hitzak ez direla bakarrak.

Adituek lan itzela dute material hori aztertzen eta orain arteko teoria asko berrikusten. Galdera bat sortzen zaigu bat-batean: duela berrogei urte agertu izan balira, honezkero zenbat saio, zenbat tesi ez ote zuketen egingo gure filologoek. Itxaron egin beharko dugu, eta ikerlariei denbora eman, egin beharreko lana taxuz egin dezaten eta, hartarako, informazio eskubideak eta zuhurtziak elkarren osagarri beharko dute izan.

Baina garrantzi zientifikoa ez ezik, soziala ere handia da. Filologiaren arloan bezala, gure gizartean mito eta topiko asko haustera etorri da aurkikuntza hori. Euskal hitz horiek Araban agertu izanak gezur eta nahaste interesdunak zein ez asko agerian jartzen ditu. Agerikoa zen asmo politiko makurra Araba ez dela inoiz euskalduna izan esaten zutenengan, eta orain lekuko eder horrek nor bere tokian utziko du. Euskal Herria jende eta kultura desberdin askoren bilgune izan da eta da, baina oso antzinatik datozen kulturak eta hizkuntzak definitzen gaituzte herri gisa.
Zorioneko dago Araba, zorioneko Euskal Herria, urte bakan batzuetan amets bat lirudikeena, Lazarragaren izkribua eta Iruñeko inskripzioak aurkituta. Eta, harrokeriarik gabe bada ere, harro egotekoa da V. mendeko hitz haiek gaur egun duten atxikimendua ikustea.

45
 

III mendean Euzkaraz

Notapor marylouiseguia el Mié Jun 28, 2006 8:55 pm


Goian esan dizuten bezala..........

Azpertu egiten haiz ala kokoloarena egiten ari zarete?

III mendean ez dago kristautasunik ez Iberian, hori Sevillako emperadoreadk izan zituzten erromatarrak eta gutxiago euskaraz.

Honelako berriak ez dute ezertxo ere onik egiten euskara edo euskal kulturari.

marylouiseguia
 
Mensajes: 1626
Registrado: Mié Sep 17, 2008 9:22 am

Veleiari buruz, berriro

Notapor Gizakume Bizikide el Mié Jun 28, 2006 10:32 pm

asdf-k hasi zuen hitzladian gauza behar esaten dut, hasieran berria garrantzi haundikoa dela uste dut. Arabako Diario de noticias eta El correo Digital-en Arabar argitarapenean irakurri dut artikuluoak.
Nahiko ezaugarri daude aurkikuntza legezkoa dela kontuan hartzeko, arren zalantza bat dut, artikulu biak III.ko euskerazko idazkera aipatzen duten bitartean inork ez du textua eskaintzen.
Dagoeneko galdetu nuen ia inork horrelako frogarik ba zituen eta oraintsu atzeman didut mintxatutako hitz batzuk.
Inork baizeztatu dezakedan egia al den?
Hauxe dira nik irakurridako hitzak
Izar urdin,
gure ata,
jan
eta edan.

Hala ba da eta III.en mendean idatzitak badaude ez dago ezer gahiago frogatzerik.
Eta frogatu beharren gaian gaudenez gero, marylouiseguia ba dituzu edonolako frogak III mendean ez zirela kristautasunik Iberian ain zorrotz baiezteko? eta gutxiago euskaraz (????)

Berriz zergatik diñozu honelako berriak ez dutela eze onik egiten euskara edo euskal kulturari??

Ba dirudi zirikatzen zaituela.
Dictos hiberos ab illo flumine quod inquietos Vascones praelabitur
Avatar de Usuario
Gizakume Bizikide
 
Mensajes: 3536
Registrado: Mié Sep 17, 2008 9:20 am
Ubicación: Euskal-herria 8.garren Herrialdea

Euskararen etsaientzat berri txarrak bai

Notapor 45 el Jue Jun 29, 2006 10:05 am

Urdin isar;
zuri urdin gori;
edan ian lo;
ian ta edan;
jaun;
geure ata zutan;
iesus; ioshe ata ta mirian ama

Hauexek dira, antza, aurkitu dituzten hitzok. Aurkikuntzok baieztatzen badira hankaz gora jarriko lukete orain arte kristautasuna eta euskarari buruz dakigun guztia. Marylouiseguia tankerako piperpotozale itsuei asko izorratzen badie ere. Indusketak eta analisiak aurrera darraite eta apurka apurka datu gehiago aterako dira.

Orain artekoa baieztatzekotan, berri itzela litzateke euskararentzako, euskara eta hiria inoiz ez elkarrekin izan diren teoria birrinduko luke. Euskararekiko hainbat aurreiritzi eta arbuio dituzuenentzako txarra, zitala, horretan bai ematen dizudala arrazoia marylu.

45
 
Mensajes: 111
Registrado: Mié Sep 17, 2008 9:21 am

45

Notapor Gizakume Bizikide el Jue Jun 29, 2006 2:04 pm

Eskerrik asko benetan!!
Orain joan beharra dut baina gustatuko litzaidake geroxeago gai hontaz gahiago aritzea.

Berriz ez dut ulertzen maryluisegiaren jarreraren zergaitia......


Beno nahi dozunetarte, Milesker eta Aio!
Dictos hiberos ab illo flumine quod inquietos Vascones praelabitur
Avatar de Usuario
Gizakume Bizikide
 
Mensajes: 3536
Registrado: Mié Sep 17, 2008 9:20 am
Ubicación: Euskal-herria 8.garren Herrialdea

III mendean euskeraz

Notapor marylouiseguia el Jue Jun 29, 2006 8:34 pm


Begira

Lehenengoz
1.
Erromatarrak eziran kristau bihurtu Konstatino Emperadore arte. hau da IV mendean.

Honen ondorioz, ezinezkoa da ezertxo ere kristautasunez agertzea hemen Iberian garai horren aurretik ezta ere ingurutik, zeren irakurtzen eta -idazten zekien gentea oso gutxi zen.


Kristautasuna Erromatarren bidez sartu zen Europa guztian.

Ulertzen gara.

2.

Ikus dezakezun bezala "Z" hori ez da agertzen inolako idazkietan ia XVII mendararte eta hau
'GAZTELANIAk' EUSKERAREN kontaktuan egotearen bidez izkuntza aldatu egin zuelako eta aldaketa fonetiko hori onartu egin zenean.

Hau Menendez Pidal -en lanetan agertzen da.

marylouiseguia
 
Mensajes: 1626
Registrado: Mié Sep 17, 2008 9:22 am

Zuhurtzia pixkat

Notapor 45 el Vie Jun 30, 2006 11:14 am

Lehenengo:

Oraindik ikerketa lanetan dabiltzate, ez dakigu noizko argituko diguten behin betiko baina litekeena da luze jotzea.
Aurkitutako idazkunen datak zehazteke daude baina diotenez III-VI mendeen artekoak dira. Hala ere irakurri ahal izan duzunez idazkun guztiak ez dira kristautasunaren gainean.

Bigarren:

Lehen esan dudan legez, orain arte gauza asko argitugabe dago. Utz diezaiegun teknikoei euren lana egiten eta gehiago dakigun neurrian hausnarketa egin, pontifikatu gabe eta egia absolutuak finkatu gabe. Izan ere, entzun izan dudanez aurkikuntzok irauli dezakete orain arte genekiena.
45
 
Mensajes: 111
Registrado: Mié Sep 17, 2008 9:21 am

azalpen batzuk

Notapor Gizakume Bizikide el Vie Jun 30, 2006 6:37 pm

Guztiz adoz nago, kontuz ibili beharko genuke edonolako baieztapenak egiterakoan, batez ere holako gaiekin.
Nik horregatik esan nuen berria garrantzi haundikoa zela, batez ere, inoiz aurkikuntza berriak egiterakoan historia berbalioztatu dezaketen hipotezi berriak zabaltzen dituztelako.
Behin aurkiketa hauek informazioa frogatzeko ditugun euskarriekin, hau da zientzia modernoa eta gure sen onak baiezki frogatzen ba ditu orduan baeiztatu dezakegu edozeina.
Berriz, euskara bertan egotea, eremu geografiko zehatz horretan eta denbora hartan ez dut uste liskarrik adierasten duela. Inork ez du horrelakorik zalantzatzen. Gauza arraroa izango litzarteke III mendean euskeraz idaztitako hitzak aurkitzea Greçian, Egipton, Algabren edo Ameriketan, aditzen nauzue ezta?
Ez ordea kristautasunarekin erlazioa duen nabaritasun ukaezina. Hau da benetan Veleian aurkitutako hondakinen garrantzia.

Berriz marylouiseguia, Konstatino Emperadoreari buruz erraten duzuna ez du ezertxoere esan nahi, ez dauka sentsurik! Konstatino-ren konbertsioa, edo hobe esanda azpijoko politiko bikaina, ez du esan nahi kristaurik etzirela erromatar imperioan denbora hoietan. Gainera konbertsioarekin hobe azaltzen da kristau biztanleria eta horren hazkuntzaren garrantzia. Bestela ez dut uste Konstantinok erabakiko zuen aukera hori.
Azkenik, marylouiseguia horregatik Veleian aurkitutako gauzak hain garrantsiak dirudite, aspalditik sinestutako ez bezala Kristautasuna Hispanian nola sartu zen hautabide berri bat azaltzen dutelako. Eta noski! ahantsi dituzu erromatarren erakarritako Kristautazioa baino lehenago lehen kristauak ( Hebrearrak) bazirela. Adibidez lurralde honetik ez oso urrun ( kompostelako) DoneJakue.

Gero arte
Dictos hiberos ab illo flumine quod inquietos Vascones praelabitur
Avatar de Usuario
Gizakume Bizikide
 
Mensajes: 3536
Registrado: Mié Sep 17, 2008 9:20 am
Ubicación: Euskal-herria 8.garren Herrialdea

kristautasuna erromatar garaian

Notapor suediarra el Sab Jul 08, 2006 10:33 am

baten batek idatzi dau hamen IV. mendea baino lehen erromatarrak ez zirela kristauak. Nahastu ein dozuz gauzek. Konstantino emperadoreak ein ebana kristautasune ERLIJIO OFIZIAL izandatzie izen zen baina horren aurretik kristautasune oso hedatue egoan jada.

suediarra
suediarra
 
Mensajes: 654
Registrado: Mié Sep 17, 2008 9:21 am

marylouiseguia

Notapor Gizakume Bizikide el Dom Jul 09, 2006 3:58 pm

izan zen huts hori idatzi ebana.
Marylouis ulertzen dotsu goixeago azaldu nahi izan deutsudana?
Aipatu gura deutsudaz, "Erromatarrak eziran kristau bihurtu Konstatino Emperadore arte. hau da IV mendean" edo halako esaldiekin ezina pentsa egiaren edikitzailea iñor izatea, berriz hutsa egingo dotsulako.

Besterik gabe, ederki pasa.

Dictos hiberos ab illo flumine quod inquietos Vascones praelabitur
Avatar de Usuario
Gizakume Bizikide
 
Mensajes: 3536
Registrado: Mié Sep 17, 2008 9:20 am
Ubicación: Euskal-herria 8.garren Herrialdea

VELEIA EDO ADITUEN BERTIGOA

Notapor 45 el Mié Jul 12, 2006 3:13 pm

Alberto Barandiaranen artikuloa dugu hau. Duela urte batzuk Iruñeako udalak Gazteluko plazan indusketak egiteari uko egin zion nahiz eta aurkikuntza interesgarriak aurkitu. EUSKARAREN GAINEAN AURKIKUNTZA HARRIGARRI BAT AGERTZEAREN BELDUR???

Egunotan hainbeste jendek zapaltzen duen Gazteluko Plaza honen azpian zer ez zuten aurkituko, Veleian egiten ari diren moduko lana egin izan balute. Zer ez, indusketa batek eskatzen duen gutxienezko arreta jarri izan baliote; agertu ziren terma erromatar haien azpian arkeologoek begiratu izan balute; erromatarren galtzadarriaren azpian agertu zen monolitoa, hartu eta joan eta bila nora eraman beharrean, aztertu izan balute; zabortegi batetik hainbat lagunek berreskuratu zituzten zeramika puskak ikertu izan balituzte. Baina egunotan hainbeste jende jostatzen den plaza honen azpiak infernuraino zulatzeko mailu elektriko handiak erabili zituzten, zizela eta pintzelaren partez. Aparkaleku handia egin behar zuten.

Veleiakoak garrantzia itzela du. Batez ere, indusketa lanetako arduradunek aurkitutakoaren benetakotasunaz dudarik ez badute. Horregatik, ulertzekoak dira hizkuntzalari eta filologoen bainak. Haientzat, hitzak susmagarriak dira. Agertu izana ere bada susmagarria. Ez dute zalantzarik hitzak aztertzen eta argira ematen ari direnen gaitasunaz. Alderantziz. Ezagutzen dituzten lankideak dira gehienak, tatxarik gabeko profesionalak. Baina baieztatuko balitz hor agertzen ari diren hitzak hortxe agertu direla, esaten den moduan eta esaten den bezala, eta gehiago agertuko balira, orduan hizkuntzen historia eta eboluzioa aztertzen duten adituentzat, eta baita historialarientzat ere, orain arte pentsa ezinezko bideak zabalduko lirateke.

Horregatik, denak zain daude. Eta berriak tantaka iristen dira gainera. Hasieran aipatu zituzten hitzen artean, bat edo beste zalantzazkoa da orain. Badirudi izenordain pluralen bat egon daitekeela. Eta izenordainik balitz -demagun, hipotesia da-, eta artikulua balu, horrek zer esan nahiko luke? Bada euskarak, garai hartan, bazukeela artikulurik. Latinak, esaterako, ez zuen. Esaterako. Hau da, agertzen diren hitzak agertzen direla, agertzeak bakarrik, horrek hipotesi berriak irekitzen ditu ez hainbeste hizkuntzaren barne egituraz -horri buruz ere bai, bistan da-, hizkuntzaren historiaz eta soziolinguistikaz baizik. Horregatik hizkuntzalarien bertigoa.

Baina indusketako arduradunek ez dute dudarik. Brontzezko zizelez egindako idazkunak dira, II. eta III. mende bitartekoak antza.

Eta baieztatzen bada dena, euskararen historia berriro idatzi beharko litzateke seguruenik. Berriro idatzi, batez ere, Blanca Urgell EHUko unibertsitateko irakasleak esan duen horregatik: orain arte pentsatu ere ezin genuelako egin Etxeparek baino mila urte lehenago, inork, euskarari, idatzia izaterainoko maila aitortuko zionik. Pentsatu ere ezin genuelako egin inork burutazio hori izango zuenik. Ez bere izena etxe bati jartzeko, edo plegu zaharren artean itzulpen moduko bi esaldi motz jartzeko. Ezin genuen pentsatu norbaiti bururatuko zitzaionik euskaraz idatz zitekeela zerbait transmititzeko, ondorengoek irakur zezaten. Hau da, norbaitek pentsa zezakeenik hizkuntza ustez basa horrek ondorengoek ere irakur zezaketela. Norbaitek pentsa zezakeenik, noiz eta III. mendean, euskarak iraun zezakeela. Horregatik bertigoa.

Zer, Gasteiz izan bazen, Iruñea, zer izan zen?
45
 
Mensajes: 111
Registrado: Mié Sep 17, 2008 9:21 am

marylousegia

Notapor EstoesLaletxe el Jue Ago 03, 2006 10:37 am

1. Konstantino arte kristautasuna ez zen erlijio OFIZIAL izan, baina kristauak baziren askoz lehenago, testigantza ugariak daude inperioko hainbat lekutan. II. mendean bertan idazki kultu ugari utzi dizkiguten apezpikuak zeuden gaur egungo Espainian eta Frantzian, zer esanik ez afrikan eta mediterraneo ekialdean; hau da, ez zen erlijio minoritarioa, nahiz eta agintariek gutxi-asko pertsegitzen zuten.

2. Z grafiari buruz, nik baino hobeto azaltzen ditu gauzak testu honek (hasierako alfabeto latinaz ari da liburua, greziarren eta etruskoen alfabetoaren eboluziotik nola bilakatu zen esplikatzeko): "La grafía Z (alguna vez empleada para notar /z/, s sonora, antes de que ésta dejase de existir como fonema diferente de /s/ sorda y de que, en posición intervocálica, rotase y se convirtiese en/r/), perdió su lugar en el alfabeto latino, siendo ocupado por la nueva letra G. EN LOS AÑOS DEL IMPERIO REAPARECE PARA TRANSCRIBIR PALABRAS DE ORIGEN EXTRANJERO, especialmente griego, como Gaza, y ocupa la última posición en el alfabeto, tal como se ha mantenido en los alfabetos de las lenguas romances posteriores."

HISTORIA DEL ALFABETO Y MEDIOS DE ESCRITURA (http://216.239.59.104/search?q=cache:qujDieOCSTgJ:tcp.averroes.cica.es/~14700596/files/hist-alfabeto.pdf+paleograf%C3%ADa+%22graf%C3%ADa+z%22&hl=eu&gl=es&ct=clnk&cd=1)
EstoesLaletxe
 
Mensajes: 57
Registrado: Mié Sep 17, 2008 8:27 am

untsa dokumentatzen zira

Notapor idazle2005 el Jue Ago 03, 2006 7:00 pm

gure eskuararen textu grafika urri hauen gaineko espekulazietan, anitz ondo dokumentatzen zira. Nik ez dut esperantza handirik, beldur ere bait nahiz, ez düt zerena esango, denak bait dakigu. Egündo uska batuaren antz handiegia dü.
agurrak züretzat eta jarraiki, eskuararen mundu hunetan laburatzen.
idazle2005
Bronce
Bronce
 
Mensajes: 58
Registrado: Mié Sep 17, 2008 9:21 am

Euskera Veleian

Notapor marylouiseguia el Mar Ago 08, 2006 7:41 pm



III mendean graphi horrekin eta ia euskera batuan argertzea.....

Mesedez, seriotasun mizka bat zientzietaz hitz egiten dugunean.....

nahiko kaka nahaste daukagu politikan, eta berri honek politikaz gahigo dauka zientziaz
baino.

marylouiseguia
 
Mensajes: 1626
Registrado: Mié Sep 17, 2008 9:22 am

itxaron dezagun

Notapor idazle2005 el Mar Ago 08, 2006 9:02 pm

Arrigarriegia bait da, itxaron dezagun Azaroan behar bada jakingo omen da, eta diskuidatuta egotea nahi nuke benetan.
idazle2005
Bronce
Bronce
 
Mensajes: 58
Registrado: Mié Sep 17, 2008 9:21 am

marylouiseegia

Notapor EstoesLaletxe el Mié Ago 09, 2006 4:06 pm

Euskara Batua? politika? graphia?

"geure ata zutan" euskara batua da? zer du grafiak arrarorik? zer du politikaz aurkikuntza hauek kaleratzeak?

marylouise, ez al du kutsu askoz ere politikoagoa aurkikuntza hauek ukatzeak, aurkikuntza hauen egiazkotasuna inolako oinarririk gabe ukatzeak??? zeri diote beldurra ukatzen dutenek??

Zientziaz seriorasuna pixka batez hitz egin nahi baduzu, jakin beharko duzu zer den euskara batua, zer den grafia zalantzazkoa edo ez, eta argumentatzen jakin. Esaldi potoloak esateak besterik gabe ez du balioa. Zure aldetik, kristautasunaz esan duzunak pentsaarazten du ezer gutxi dakizula historiaz.

Eta aurkikuntzaz ondo informatu bazara, aurkikuntza egin den lekua eta modua ikusita, ez dago zalantzarik pieza horiek zahartzaroaz (zientziak esan dezala zehazki zein mende edo urtetakoak diren, baina VI. baino zaharragoak direla argi dago, VI. mendean hondatutako hondarkin geruza baten azpian zigilatutako lekuan aurkitu baitira).

Grafiari buruz ez dago inolako arazo zientifikorik, komentatu den zalantza bakarra Z grafiari buruzkoa baita. Eta hainbat adituk jadanik esan dute nik goian itsasi dizudan testuaren parekoa.

PD: gaiari buruz zeozer jakingo bazenu, jakingo zenuke euskararen garapenari buruz gauza bitxiena(eta ondorioz, aurkikuntzan harrigarriena izan dena) beste gauza bat izan dela, ez euskara batuaren antza, eta ez Z grafia. Zuk, seriotasuna eta zientzia eskatzen dituzun horrek, hainbeste jakin beharko zenuke.

Aio, marylouise, plumeroa gehiegi ikusten zaizu politika aipatzean.
EstoesLaletxe
 
Mensajes: 57
Registrado: Mié Sep 17, 2008 8:27 am

lasai

Notapor idazle2005 el Jue Ago 10, 2006 1:54 am

Lasai gaitezen bada, informe ofiziala urri edo azaroan izango bait da. Orduan ta jakinaren gainean, solastuko gara jakinaren gaineanm iduritzen zait. Aizu ta plumeroa lan tresna bat da.
Lau katu gara ta ez gaitezen aserra geure artean.

agurterdi danoi
idazle2005
Bronce
Bronce
 
Mensajes: 58
Registrado: Mié Sep 17, 2008 9:21 am

idazle

Notapor EstoesLaletxe el Vie Ago 25, 2006 8:56 am

Ni ez nago batere haserre. Alderantziz, oso pozik nago horrelako gaietaz lasai lasai eta era aberasgarrian eztabaidatzen ari garelako.

Baina, argumentatzean piper pixka bat jartzeak ez du ezer txarretik, ezta?
EstoesLaletxe
 
Mensajes: 57
Registrado: Mié Sep 17, 2008 8:27 am

ez dakit

Notapor idazle2005 el Lun Sep 04, 2006 2:31 am

Etsai ugari dugu euskalzaleok, ta oportunitate bat ez dute uzten pasatzen gure hizkuntza zaharraren aurka, ainbat hizkuntza etsai eta sasi jakintzuk. Eztabaidaren alde nago printzipioz, beti bainan gai hau ofizialki aidean dago.
agur terdi
idazle2005
Bronce
Bronce
 
Mensajes: 58
Registrado: Mié Sep 17, 2008 9:21 am

¿Quién está conectado?

Usuarios navegando por este Foro: No hay usuarios registrados visitando el Foro y 1 invitado